بسم الله الرحمن الرحیم



نام لقمان در دو آیه از قرآن در سوره مبارکه « لقمان » آمده است . در قرآن دلیل صریحی بر این که او پیامبر بوده یا حکیم ، وجود ندارد ؛ ولی لحن بیان قرآن در مورد لقمان نشان می دهد که پیامبر نبود . در حدیثی از پیامبر اکرم (ص) نیز می خوانیم : « به حق می گویم که لقمان پیامبر نبود ؛ ولی بنده ای بود که بسیار فکر می کرد و یقینش عالی بود . خدا را دوست می داشت و خدا نیز او را دوست داشت و نعمت حکمت را بر او ارزانی کرده بود ... » در بعضی از تواریخ آمده که لقمان ، غلام سیاهی از مردم سودان مصر بود . و به رغم چهره ی نازیبا ، دلی روشن و روحی مصفا داشت . روایتی آمده که شخصی به لقمان گفت : مگر تو با ما شبانی نمی کردی ؟! در پاسخ گفت : آری چنین است . سوال کننده پرسید : پس از کجا این همه علم و حکمت نصیب تو شد ؟! در پاسخ گفت : این به خواست خدا بود و به خاطر ادای امانت و راستگویی و سکوت در مورد آن جه به من مربوط نبود .

از پیامبر اکرم (ص) نقل شده است : « روزی لقمان در وسط روز برای استراحت خوابیده بود . ناگهان ندایی شنید که ای لقمان ، آیا می خواهی خداوند تو را خلیفه اش در زمین قرار دهد که در میان مردم به حق قضاوت کنی ؟ لقمان در پاسخ آن ندا گفت : اگر پروردگارم مخیر کند ، راه عافیت را می پذیرم و تن به این آزمون بزرگ نمی دهم ؛ ولی اگر فرمان دهد ، فرمانش را به جان پذیرا می شوم ؛ زیرا می دانم اگر چنین مسؤلیتی بر دوش من بگذارد ، حتما مرا کمک می کند و از لغزش ها نگه می دارد . فرشتگان گفتند : ای لقمان برای چه ؟ گفت : برای این که داوری در میان مردم ، سخت ترین منزلگاه ها و مهمترین مراحل است و امواج ظلم و ستم از هر سو متوجه آن است . اگر خدا انسان را حفظ کند ، شایسته نجات است و  اگر راه خطال برود ، از راه بهشت منحرف شده است . کسی که در دنیا سر به زیر و در آخرت سربلند باشد ، بهتر از کسی است که در دنیا سربلند و در آخرت سر به زیر باشد . و کسی که دنیا را برای آخرت برگزیند ، به دنیا نخواهد رسید و آخرت را نیز از دست خواهد داد . فرشتگان از منطق نیکوی لقمان در شگفتی فرورفتند . لقمان این سخن را گفت و به خواب فرورفت ، خداوند ، نور حکمت را در دل او افکند . هنگامی که بیدار شد ، زبان به حکمت گشود ؛ »

منبع : قرآن ، ترجمه آیت الله مکارم شیرازی به همراه نکته ها و توضیحات ، آیه 12 سوره مبارکه لقمان ؛