بسم الله الرحمن الرحیم


قوی ترین و صمیمی ترین روابط بین انسانها به ترتیب و در درجه ی اول رابطه ی پدر و مادر و فرزندان است که در اوج محبت و صمیمیت قرار دارد و بعد از آن که فرق چندانی ندارد رابطه وصمیمیت فرزندان با یک دیگر است ما از آن به اسم رابطه ی برادری یاد می کنیم و رابط دیگر مثل خویشاوندان ، دوستی و .... در درجه های ضعیف تر این روابط قرار دارند که از آنها صرف نظر می کنیم .البته این فرق بین رابطه برادری و رابطه پدر و مادر با فرزندان وجود دارد و آن این است که در رابطه ی برادری با این که صمیمیت در نقطه ی خوبی قرار دارد اما هیچ برادری وجود ندارد یعنی برادر بزرگتر با برادر کوچکتر یا خواهر بزرگتر با خوتهر کوچکتر برابرند و بزرگی سن ویا ... آنها برتری آنها را نمی رساند اما در مورد رابطه ی پدر و فرزندی با این که صمیمیت در اوج قرار دارد اما تمام پدر بسی بالاتر از تمام فرزند است و در اینجا برابری وجود ندارد .

طبق آیات و روایات بسیاری رابطه ی بین مومنان از نوع رابطه ی برادری ( رابطه ی بین فرزندان ) بیان شد مثل « إنّما المومنون إخوَةٌ ...  »(10/حجرات ) و...  با توجه به بیان این نوع رابطه بین مسلمانان در آیات و روایات و بحثی که در ابتدا گفته شد دو نکته مهم فهمیده می شود :

الف ) رابطه و صمیمیت مسلمانان نباید جزء صمیمی ترین روابط در بین هم باشد

ب ) در رابطه ی بین مومنان  هیچ برتری وجود ندارد (مگر با تقوی که جای بحث ما نیست ). یعنی مومنی که 70 سال دارد با مومنی که 20 سال دارد برابر است مومنی که صاحب اموال فراوانی است با مومنی که حتی توان سیر کردن شکم خانواده اش را ندارد برابر است و سن و سال و مال و مقام و .... در بین مومنان ملاک برتری نیست .

پس یکی از ویژگی های مومن این است که هر اندازه نسبت به برادر و خواهر نسبس (حقیقی) خود علاقه و محبت دارد به همان اندازه نسبت به برادر و خواهر دینی خود داشته باشد و بین خود و دیگران تبعیضی قائل نشود. و هر اندازه که یک مومن نسبت به برادر حقیقی خود احساس وظیفه می کند به همان اندازه در برابر برادر دینی خود نیز سوال است .

با توجه به این که بیان شد مومنان در قبال هم مسئولند به یکی از مسئولیتهای مهم اجتماعی مسلمانان می پردازیم :

وظیفه ی مومن وقتی با نزاع بین دو گروه مومن مواجه می شود :

الف )در گیری و اختلافایجاد شده در میان برادران مومن خود را حل کند .

ب ) بین برادران دینی خود کسی را که متجاوز است محکوم کند و در مقابلش بایستد .

ج ) در ابتدا با نرمی و اگر موثر نبود با خشونت و جنگ از حق دفاع کند .

د )سعی کند در هنگام داوری بین دو گروه مومن جانب دار گروهی نباشد بلکه بی طرف باشد .

چند حدیث :

الف ) پیغمبر اکرم (ص) مسلمان برادر مسلمان است ، هرگز به او ستم نمی کند ، دست از یاریش بر نمی دارد و او را در برابر حوادث تنها نمی گذارد .

ب ) پیغمبر اکرم (ص) : دو برادر دینی همانند دو دستند که هر کدام دیگری را می شویند ( یعنی با هم کمال همکاری را دارند و عیوب هم را پاک می کنند )

ج ) امام صادق (ع) : « مومن برادر مومن است و همگی به منزله اعضای یک پیکرند که اگر عضوی به در آید دگر عضو ها را نماند قرار و ارواح همگی آن ها از روح واحدی گرفته شده است »     

برگرفته از تفسیر آیات 9 و 10 سوره مبارکه حجرات ؛